W swoim cyklu wykładów o sztuce dr Tomasz Kisiel, pracownik naukowy wydziału sztuki Uniwersytetu Rzeszowskiego przedstawił zebranym w Galerii Sztuki Miejskiego Ośrodka Kultury postać i twórczość Paula Gauguina. Malarza i rzeźbiarza francuskiego, reprezentanta postimpresjonizmu.

Paul Gauguin urodził się w Paryżu w 1848 roku. Ponieważ jego matka była znaną socjalistką o peruwiańskich korzeniach rodzina Gauguina po zamachu stanu Ludwika Napoleona Bonapartego wyjeżdża w 1850 do Peru. Na emigracji spędzili 6 lat, gdy wrócili do Francji Paul słabo znał francuski i miał z tego powodu trudności w szkole. Pasjonowały go podróże i malarstwo. Pracował w biurze maklera giełdowego i był w tym bardzo sprawny. Zarabiał sporo pieniędzy, ale ciągle malował i chciał malować jeszcze więcej.

Uczy się malarstwa w pracowni Colorossi. Poznał Pissarra i Cezannea. Żeni się z Dunką, ma z nią 5 dzieci, ale nigdy jej nie namaluje. Porzuca pracę w bankowości, ale jego malarstwo nie znajduje finansowego uznania. Skłócony z żoną odchodzi od niej. Podejmuje się różnych prac, także fizycznych m.in. jako sprzedawca brezentu i przy budowie kanału panamskiego. Na prośbę Theo, brata Vincenta van Gogha, spędza z nim 9 tygodni. Obaj malarze nie mogą jednak dojść do porozumienia i niemal bez przerwy się kłócą. Van Gogh pokłócony z Gauguin'em obciął sobie ucho, przedtem w ataku furii próbował go dźgnąć nożem.

Paul Gauguin ucieka od cywilizacji na wyspy polinezyjskie. Na Thaiti przebywa 2 lata. Mieszka z bardzo młodą dziewczyną, maluje. Gdy wróci do Paryża pokaże swoje prace na aukcji. Nikogo nie zainteresują. Jego ekscentryczny sposób bycia, niekonwencjonalny ubiór, a także bliska znajomość z Annah, trzynastoletnią jawajską Metyską zraziły do niego kolekcjonerów jego obrazów. Rozczarowany do paryskich mieszczan („jestem wielkim artystą i wiem o tym” – pisze w jednym z listów do żony), którzy nie chcą kupować jego obrazów, wyjeżdża ponownie na Thaiti. Pracuje tam, jako rysownik w biurze katastralnym, potem jako dziennikarz. Poznaje Pahurę, czternastoletnią dziewczynkę, z którą ma dziecko. Na Thaiti powstaje jego monumentalne dzieło „Skąd przychodzimy? Kim jesteśmy? Dokąd zmierzamy?". Zmarł na atak serca w 1903 roku, w 55 roku życia.

Jak to niekiedy bywa z artystami znalazł uznanie dopiero po śmierci. Moda na Gauguina i gwałtownie rosnące ceny jego prac zaczęły się w 1906 roku. Gauguin z roku na rok budzi coraz większe zainteresowanie. Mnożą się studia o jego twórczości. Pewna służąca, której podarował obraz praczki w czerwonej sukni rwała sobie włosy z głowy na myśl o tym, że ten obraz wrzuciła do rzeki Aven. Praczka w czerwonej, odświętne sukni!

Zainteresowanych twórczością Paula Gauguina odsyłamy do kanonicznej pracy Henri Perruchota, wydanej po polsku w 1963 roku w pięknym tłumaczeniu Hanny Olędzkiej. Biografia napisana jest, jak książka przygodowa. Perruchot fakty z życiorysu Paula Gauguina  podaje w tonie neutralnego obserwatora. Bez patosu i bez złośliwości potrafi pisać o jasnych i ciemnych stronach życia artysty. Mimo upływu lat książka (bardzo obszerna) jest cennym świadectwem życia i twórczości Paula Gauguina.

Jak zwykle swój wykład dr Tomasz Kisiel uzupełnił filmem o twórczości Paula Gauguina.

 

fot. Andrzej Janiec

 

Galeria zdjęć - Galeria